Bağırsak Bakterileri Beyne Nasıl Hükmediyor?


‘’Bütün hastalıklar bağırsaktan başlar. Bağırsak hasta ise vücudun geri kalan kısmı da hastadır.’’ Bu sözlerin sahibi modern tıbbın kurucusu Hipokrat’tır. Günümüz modern tıbbı bağırsak florası bozuklukları ile hastalıklar arasındaki ilişkiyi ne kadar önemsemektedir?

Bağırsaklar yaklaşık olarak 100 trilyon mikroorganizmaya sahiptir. Bu vücudumuzdaki hücre sayısının 10 katı kadar büyük bir değerdir. Sağlıklı bir insan vücudunda bağırsak bakterilerimiz yaklaşık olarak 1.5 kg gelmektedir. Bağırsaklar beynimizde bazı nörokimyasallar üretiyor. Bunlar beynin öğrenme, hafıza, ruh halinin  düzenlenmesinde etkin olan maddelerdir.

Mutluluk hormonu olarak bilinen ”serotonin”in %80’i bağırsaklarda üretilmektedir. Serotonin insanda mutluluk, canlılık ve zindelik hissi veren hormondur. Yeni yapılan çalışmalara göre bağırsak bakterilerimizde iyileştirmeler yaparak serotonin düzeyini değiştirebilir dolayısıyla depresyon, kaygı gibi durumları etkileyebiliriz. Serotonin eksikliğinin sebep olduğu hastalıklardan biri depresyondur. Günümüz tıbbı depresyon tanısı alan kişiye tedavisi için serotonin artıran bir ilaç vermektedir. Buradaki asıl soru serotonin hormonunun vücutta neden eksik olduğu değil midir? İlaç olarak aldığımız serotonin hormonu bize tedavi olarak sunuluyorsa ilacı bırakınca hastalık belirtileri tekrarlamaz mı? Halbuki bağırsak florasını düzeltmek hastalığın kökenindeki sorunu düzeltmektir ve devamlı olarak ilaç kullanmaya ihtiyaç duymamaktır.

Görüldüğü gibi bağırsaklarımız, beynimizin sağlıklı biçimde çalışmasında büyük öneme sahiptir. Son yıllarda bağırsakla beynin neredeyse konuştukları ifade edilmektedir. Günümüzde yapılan araştırmalar; otizm, dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğu, şizofreni gibi rahatsızlıklarda eğer bağırsaklarımızdaki sağlıklı bakterilerin sayısını artırabilirsek beynimizin de daha iyi fonksiyon göstereceğine işaret ediyor.

Uzmanlara göre ‘’bağırsak ve beyin arasındaki bu güçlü iletişim nöropsikiyatrik bozuklukların tam olarak anlaşılmasını ve tedavi edilmesini sağlayacak bir bilinmeyen denklemdir. Bireyin bağırsak florası ne kadar sağlıklı ise beyni de o kadar sağlıklıdır.’’

Bağırsak dostu bakteriler nelerdir?

Bağırsak florasını besleyen en önemli unsur yediğimiz ve tükettiğimiz besinlerdir.

Bakteri denildiğinde hafızalarımıza hep zararlı olan bakteriler gelir ancak bağırsakta bulunan bakterilerden bir kısmı onlar için inanılmaz faydalıdır. Bağırsak florasındaki faydalı bakteriler tüketilen gıdalardaki, karbonhidrat, protein ve yağları parçalayarak yapı taşlarına ayrıştırır ve bağırsak duvarından emilmeye hazırlarlar. Sindirim enzimlerinin sentezini artırırlar.

Günlük yaşamımızda yediğimiz ve içtiğimiz birçok besin maddeleriyle birlikte farkında olmadan vücudumuza birçok zirai ilaç, toksin, kanserojen maddeler, mantarlar ve ağır metaller de alıyoruz. Bağırsak floramız ne kadar sağlıklı olursa alınan bu zararlı maddelerin vücudumuzdan atılması da o derece sağlıklı olur çünkü bağırsaklarımız tıpkı bir filtre görevi görmektedir. Bağırsak florasının bozuk olması durumunda, bağırsak geçirgenliği de bozuk olacaktır ki bu durumda vücudumuz için son derece sağlıksız olan maddelerin emilimini gerçekleştirip kana geçişi sağlanacaktır. Bu durum birçok hastalığa sebep olacaktır, bağırsaklarımızın sağlıklı bakteriler ile desteklenmesi vücudumuz için son derece öneme sahiptir.

Bakterilerin önemli bir kısmı bağırsağın en uzun bölümü olan kolonda bulunur ve bunların hepsine bağırsak florası denir.İlk bakteri oluşumu insanın doğumundan itibaren başlar ve anne sütüyle birlikte flora zenginleşir. Bağırsaktaki iyi bakterileri ne kadar artırırsak, kötü bakterilerin bize etkisini o kadar azaltmış oluruz. iyi bakterilerin geneline “probiyotik” denir.

Probiyotikler yaşayan mikroorganizmalardır ve yeteri kadar bulunduklarında yaşadığı   vücuda oldukça yararlıdır. Bağırsak sistemindeki iyi bakterilerin doğal dengesini korumasına ve yenilenmesine yardımcı olurlar. Araştırmalara göre bağırsak sağlığı ve bağışıklık sisteminin güçlenmesine yardımcı olduklarını gösteren güçlü bilimsel kanıtlar vardır. Probiyotik bakteriler bazı yiyeceklerin sindirimini kolaylaştırır, vitamin sentezi yapar, bağırsak duvarını zararlı maddelerden korumak için geçirgenliği artırır, sindirim sistemini düzenler. Yaşanılan hastalık, stres, yetersiz beslenme, anksiyete ve özellikle antibiyotik kullanımında bağırsak florası bozulmaktadır.

Bir diğer yararlı besin olarak adlandırabileceğimiz prebiyotikler, probiyotiklerden farklı olarak sindirilmeyen bağırsakta iyi ve yararlı bakterilerin sayılarının artmasını sağlayan yiyecek içerikleridir. Prebiyotikler; bağırsak florasının bileşimini ve aktivitesini olumlu yönde etkileyerek, bağırsak hareketlerini düzenlemekte, kalsiyum ve magnezyum gibi minerallerin emilimini artırmaktadır. Vücudumuzdaki zararlı olan, hastalık oluşturabilecek patojen mikroorganizmaların çoğalmasını önlemektedir.

Probiyotikler ve prebiyotikler vücudumuzda beraber çalışan bakterilerdir. Bu bakterilerin bağırsaklarımızdaki etkinliğini artırmak, daha sağlıklı bir flora için meyve-sebze tüketimini ihmal etmemeliyiz.

Probiyotik besinleri direk alabileceğimiz ürünler arasında kefir, peynir, yoğurdu bulunmaktadır.

Prebiyotik besinler, soğan, sarımsak, pırasa, muz, yulaf, kurubaklagil ve çavdar gibi besinlerde bulunmaktadır.

Sağlıklı bir bağırsak florası için nelere dikkat edilmelidir?

Günümüzde en yaygın reçete edilen ilaç antibiyotiktir, gereksiz antibiyotik kullanımından kaçınmalıyız. Antibiyotikler sadece bağırsak değil vücuttaki diğer organlarda yaşayan yararlı bakterilerin üzerinde de yok edici etkisi vardır.

Yediklerimizin bağırsak florası üzerinde doğrudan etkisi vardır. Modern beslenme tarzları bağırsak florası üzerinde yıkıcı bir etkiye sahipken, bu konuda daha bilinçli olmalı ve beslenme alışkanlıklarımızı doğru şekillendirmeliyiz.

Bebeklerde anne sütü bağırsak florası için son derece önemlidir yeterli sürede anne sütüyle desteklenmelidir.

Bir probiyotik olan yoğurt piyasada satılan boyalı, aromalı ve şekerli yoğurtlardan tüketilmemeli evde yapılmalıdır.

Kefir son derece sağlıklı bir probiyotiktir tüketilmelidir.

Günümüzde yaşanan gıda terörü hakkında daha bilinçli olunmalı ve tükettiğimiz besinlere daha çok dikkat etmeliyiz.

Mümkün olduğu kadar taze, organik ürünler tüketilmelidir.

Sebze, meyve, kabuklu esmer pirinç, kinoa gibi besinlerde bulunan karbonhidratlar yüksek miktarda lif içerir ve  bağırsak florasını iyi bakteriler için en önemli besin kaynağıdır.

Sebzelerin sindirilemeyen lifleri bağırsaklarınızdaki iyi bakterilerin fermantasyonu için gereken hammaddeyi sağlar. Gün içinde birçok çeşit sebze tüketilmelidir.

Yazar: Stajyer Psikolog Ferhat BEKE

Kaynak:http://www.bbc.com/future/story/20140221-can-gut-bugs-make-you-smarter


Bu yazıyı arkadaşlarınızla paylaşın

174

Yorumlar 8

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

  1. Sağlık çok önemli gerçekten, günümüzde de aburcuburlarla bağırsak florasını mahvediyoruz. Probiyotik ürünler tüketmek şekerden karbonhidrattan kaçınmak gerek.

  2. sağolun bilgi için, yok yok ben panik atağım bence bağırsaklarım ağrıyor beyne hükmediyormuş ya tansiyonum gitti okurken 🙁

  3. Sadece bağırsak değil tüm organların beyne etkisi var. Ama bunu öğrendiğim çok iyi oldu 🙂

  4. Vaybe gerçekten çok ilginç insan vücudu gerçekten çok sıradışı yazı için teşekkür ederim.

Bağırsak Bakterileri Beyne Nasıl Hükmediyor?

Giriş Yap

Captcha!
Don't have an account?
Kaydol

Şifre sıfırla

Back to
Giriş Yap

Kaydol

Captcha!
Back to
Giriş Yap
İçerik Tipi Seç
Kişilik testi
Kişilik hakkında bir şey ortaya koymayı amaçlayan sorular dizisi
Basit Test
Bilgiyi kontrol etmek isteyenler için cevapların olduğu doğru ve yanlış cevaplı sorular dizisi
Anket
Kararlar verme ya da görüş belirlemek için anket
Hikaye
Gömülü ögeler, görseller ve biçimlendirilmiş metinler
Liste
Klasik listeler
Açık Liste
Açık Liste
Sıralama Listesi
Sıralama Listesi
Video
Youtube, Vimeo, Vine gömülü videolar
Ses
Soundcloud & Mixcloud
Resim
Fotoğraf & GIF