Ana Sayfa / Köşe Yazıları / Güvenli Ortam, Güvenli İnsan, Güvenli Gelecek

Güvenli Ortam, Güvenli İnsan, Güvenli Gelecek

İnsanoğlunun hayatı boyunca en çok ihtiyaç duyduğu şeylerden biridir GÜVEN! Neden? Çünkü ilişkilerini, iletişimini, duygularını iyi yönetebilmesi için güvene ihtiyacı vardır. Peki güven ne zaman doğar, büyür ve gelişir?  

Bir bebeğin doğumuyladoğar güven duygumuz… Çocuğun ilk sosyal çevresi olan ailedeki bireylerin tutum ve davranışlarıyla şekillenir güvenlerimiz. Kimimiz kendinden çok emindir, kimimiz daha temkinlidir, kimimiz sözünü hiçbir ortamda esirgemez, kimimiz duygularını içinde yaşar, kimimiz dışa dönüktür, kimimiz içe… Bu kişilik yapılarımızın çoğu güvenle ilişkilidir desem… 

Güven duyguların anası gibidir. Merkezdedir,  ilkokulda hepimiz klasik güneş resimleri çizmişizdir. Yuvarlak bir daire ve etrafında da çizgiler…Şöyle hayal edin, güneşin yuvarlağının güven, ışın çizgilerinin de diğer duygular olduğunu düşünün;vicdan,sevgi, saygı, başarı, mutluluk, neşe vb…Yani tam ortada güven vardır. Diğer duygularda birbiriyle ilişki halindedir.  

Güven neden bu kadar önemlidir? Çünkü ilk temel duygumuzdur. İnsanoğlunun en temel ihtiyaçlarındandır. Bir örnekle durumu daha iyi anlamaya çalışalım.  

Ali bebek, zorlu bir doğumdan sonra dünyaya gelmişti. Melek Hanım çok yorgun düşmüş, baba Serdar Bey ikinci çocuklarını kucağına almanın mutluluğunu yaşıyordu. Anne biraz dinlendikten sonra yavrusunu kucağına aldı ve onunla göz teması kurarak onu ne kadar çok sevdiğini söyledi. Öptü, kokladı, sevdi, sarıldı, tatlı tatlı konuştu bebeğiyle… Tabi bu tablo karşısında Ali bebeğin güveninin temelleri atılmaya başlandı.  

Güven kendi kendine dedi ki:“İşte bu Melek Hanım böyle devam edin, ben sağlıklı gelişirsem Ali sağlıklı ve mutlu bir birey olur. Sizin, baba olarak Serdar Bey’in, çevrenin bana yaklaşımları gelişimimin güzel ilerlemesi için son derece önemlidir. Sizin davranış ve tutumlarınız beni şekillendiriyor bunu unutmayın!  

Melek hanım ve Serdar Bey bilinçli insanlardı, ilk oğulları Efe ile de çok güzel ilgileniyor ve ona düzenli bir şekilde zaman ayırıyorlardı. Efe çok akıllı, mutlu, neşeli, saygılı, öğretmenleri ve arkadaşları tarafından sevilen bir çocuktu. Efe’nin bu kadar sevilmesinin sırrı anne ve babasının ona yaklaşım tarzında yatıyordu. Anne ve babası Efe’yi küçük bir çocuk olarak görmek yerine onu bir birey olarak görüp ailenin önemli bir üyesi olduğunu fazlasıyla hissettiriyorlardı. Bu da Efe’nin sağlıklı bir kimlik geliştirmesinde önemli katkı sağlıyordu.  

Efe, kardeşi olduğu için çok mutluydu. 3 kişilik aileleri Ali bebeğin gelmesiyle artık 4 kişiden oluşuyordu. Ali bebek çok ağlayan bir bebekti, geceleri sık sık uyanırdı. Melek Hanım bebeğiyle şefkatle ilgilenir, tüm ihtiyaçlarını zamanında karşılamaya önem verirdi. Aynı zamanda bebeğiyle çok konuşur, güvenli bir ortamda olduğunu ona yeterince hissettirirdi. 

Baba Serdar Bey yoğun çalışmasına rağmen çocuklarıyla mutlaka her gün vakit geçirmeye özen gösterdi. Efe 1. sınıfa gittiği için onunla ayrıca ilgilenir, ödevlerini oğluna güzelce izah eder ve oğluyla hayata dair sohbetler ederdi. Böylesine bilinçli bir tabloda büyüyen Ali bebeğin ve onun sahip olduğu güvenin sizlere birkaç mesajı var: 

Ali Bebek: “Sevgili büyüklerim, anneciğim ve babacığım; ben dünyaya konuşmayı bilmeden, doğruyu yanlışı bilmeden, sıfır bilgiyle  geldim. Ama sizin bilerek ya da bilmeyerek yaptığınız birçok tutum ve davranışı sünger gibi çekiyorum ve hafızama kaydediyorum. Vakti zamanı gelince de sizin davranışlarınızı model alarak, sizi taklit edeceğim. Kopyala yapıştır misali… Anneciğim ve babacığım bana çok iyi davranıyorsunuz, çok anlayışlısınız, hoşgörüyle yaklaşıyorsunuz. Bunun sonucunda özgüvenim de sağlıklı bir şekilde gelişiyor. Özgüvenim olumlu bir şekilde geliştikçe diğer duygularım da onunla ilişkili olarak sağlıklı bir şekilde gelişecektir. Böylece doğruyu yanlışı birbirinden net ayırabilen, kararlı, ne istediğini bilen bir birey olacağım. Size layık bir evlat olmak için elimden geleni yapacağım.  

Güven: “Merhaba sevgili dostlar, benim sağlıklı gelişimim sizin tutum ve davranışlarınızda saklı, Ali’nin annesi ne kadar şefkat dolu, ne kadar tatlı ve güzel bir dili var. Ali ile çok güzel konuşuyor, ona sarılıyor, onu öpüyor, ihtiyaçlarını zamanında karşılıyor. Babası ise eşine destek oluyor, her gün çocuklarıyla vakit geçiriyor, ailesini çok önemsiyor. İşte ben ancak böyle ortamlarda sağlıklı gelişirim. İçinde olduğum bireyin gelişiminde etkin rol oynarım. Ben yeterince gelişmişsem, bana sahip olan kişi güzel bir insan olabilir, sağlam bir arkadaş olabilir, kendini iyi ifade eden bir birey olur, ne istediğinibilir, vefalı bir evlat, ideal bir eş, bilinçli bir ebeveyn olur. Kısacası hepsinin toplamında; mutlu ve ülkesine faydalı bir birey olur. İşte dostlar ben bir insanın hayatının her alanında sosyal rollerinde önemli bir yere sahibim. Sizden ricam lütfen yavrularınıza sevginizi, ilginizi yeterince gösterin, bilinçli yaklaşın, onların buna çok ihtiyacı var unutmayın!” 

Ama şunu demeden de geçemeyeceğim;çocuğunuza vereceğiniz ilgide ve davranışlarda da ölçülü davranın lütfen, aşırıya kaçmayın. Sonra özgüven patlaması yaşayan çocuklar türüyor etrafımızda… Ayaklar baş oluyor adeta… Dozunda ve ihtiyacı kadar davranmak kâfi gelir. Unutmayalım ki olumlu duygularında aşırısı zarar verir insana… İtidalli davranmak en doğrusu, en ideali…  Sınırlar çizin kendinize, çünkü her şeyin bir sınırı vardır. Bu, sizin abartılı davranışlardan kaçınmanızı kolaylaştıracaktır. İradeli davranmanızı sağlayacaktır. 

Son dönemlerde artan, şiddet, tecavüz, istismar olaylarının nedenleri nedir? Kimler neden niçin karşısındaki masum cana zarar veriyor? Neden bazı insanlar kendinden güçsüz ve zayıf insanlara zulmediyor? Bunun kaynağında ne var? Bu kötülükleri yapan insanların genelinin ortak bir özelliği var. O da çocukluk yıllarında yaşamış oldukları acılar… Yani bu insanların geçmişlerine baktığımızda ya baba ve anneden şiddet görme ya ilgisizlik yada erken yaşta ölüm ve çocuğun sokaklarda büyümesi gibi travmalarla karşılaştıklarını görürüz. 

Bu insanların işledikleri suçların karşılığını elbette almaları gerekir ama bu insanların bir de iç dünyalarının temizlenmesi ve uzman desteği ile yaşadıkları travmaları atlatmaları gerektiğini düşünüyorum. Bu insanlar hukuki olarak cezalarını çekecekler ama ceza süreleri dolduktan sonra kollarını sallaya sallaya gezecekler… Böyle olmamalı, bu insanları topluma kazandırabilmenin yolu yaşadıkları travmaları yok etmeye çalışmak ve onlara yardımcı olmaktan geçer. Unutmayın! Hiçbir çocuk suçlu, cani, katil olmak için doğmuyor. Bir çocuğun ben büyüyünce cani olacağım, suçlu olacağım dediğine şahit oldunuz mu? Elbette ki olmamışsınızdır. Hiçbir çocuk bunu düşünmez, bunu planlamaz, ama bazen bazı çocuklar o kadar çok acı çeker ki artık acıya duyarsızlaşır adeta… Bunun sonucunda yaşadıkları şeyler neticesinde suçlu olur. 

Bütün bunları düşünüce ilk çevre olan ailenin önemine tekrar dikkatlerimizi kesiyoruz.  Güvenin, sevginin, saygının, hoşgörünün, anlayışın var olduğu bir ailede kötü çocukların yetişmesi imkansız gibi bir şeydir. Bu şuna benzer; bahçenize çeşitli meyve ağaçlarının tohumlarını ekiyorsunuz. Sonra o tohumları düzenli suluyorsunuz, ilgi gösteriyorsunuz, vakit harcıyorsunuz, bu ağaç yavaş yavaş büyüyor,meyve verecek kıvama geliyor.Bu ağacın çürük meyve verme ihtimali ne kadar düşükse sizin de ilgi gösterdiğiniz evladınızın kötü bir birey olma ihtimali bir o kadar düşük olacaktır.  

Güven vicdanla yakın ilişki içindedir. Özgüveni yeteri miktarda gelişmiş olan bir bireyin empati gücü yüksektir. Bununla birlikte olaylara objektif bakmayı, adaletle yaklaşmayı önemser. Yaşadıklarından ders çıkarmak için sık sık iç muhasebe yapar ve yanılmaz bir yargıç olan vicdanının sesini dinler. Bununla alakalı çok güzel bir hikâyeyi sizinle paylaşmak isterim: 

“Bir Kızılderili kabilesinde yaşlılardan biri kabilenin çocuklarına eğitim veriyordu. Onlara dedi ki:“İçimde bir savaş var. Korkunç bir savaş… İki kurt arasında… Bu kurtlardan birisi korkuyu, öfkeyi, kıskançlığı, üzüntüyü, pişmanlığı, açgözlülüğü, kibri, kendine acımayı, suçluluğu, küskünlüğü, aşağılık duygusunu, yalanları, yapmacık gururu, üstünlük taslamayı ve egoyu temsil ediyor. Diğeri ise zevki, huzuru, sevgiyi, umudu paylaşmayı, cömertliği, dinginliği, alçakgönüllülüğü, nezaketi, yardımseverliliği, dostluğu, anlayışı, merhameti ve inancı temsil ediyor. Aynı savaş sizin içinizde de sürüyor ve diğer tüm insanların içinde…” 

Çocuklar anlatılanları anlamak için bir dakika düşündüler ve içlerinden biri yaşlı Kızılderili’ye sordu: 

“Hangi kurt kazanacak?” 

Yaşlı Kızılderili kısaca cevap verdi: 

“Beslediğiniz…” 

Biz yetişkinler evlatlarımıza güven ortamlarını sunarsak, kendine güvenen, değer veren, değer bilen, vicdan sahibi bireyler yetiştiririz. Vicdanlı ve özgüvenli kişiler hayatın kıymetini bilerek yaşar. Geleceğine umutla bakar ve üzerine düşen sorumlulukları hakkıyla yerine getirir. 

Zuhal GÜNEY 

Psikolojik Danışman 

0 530 3309233 

Hakkında: Zuhal GÜNEY

Psikolojik Danışman

Bu da var!

Beyin Göçü Problemimiz

Beyin göçünün ülkemiz adına tersine döndüğünü düşünenler olsa da güncel araştırmalar bu durumun böyle olmadığını …

13 Yorum

  1. Mükemmel bir yazı. Elinize sağlık . Son derece katılıyorum. Çok sağ olun..

  2. Emeğinize sağlık.. Faydalı ve yerinde bir yazı olduğuna düşünüyorum. Allah razı olsun.

  3. Elinize sağlık. İstifade edilecek güzel bir yazı. Çevremdeki özellikle genç anne ve babalarla paylaştım. Teşekkürler..

  4. Farkındalık için teşekkürler, emeğinize sağlık. Güven içinde büyüyen kişilerin özgüveni ve paralelinde diğer duygularının da olumlu yönde geliştiği, gerçekten pratiği olan nokta atışı bir tespit olmuş. Yalnız bir husus dikkatimi çekti ve ekleme yapmak isterim. Güven ve özgüvenle birlikte, “Böylece doğruyu yanlışı birbirinden net ayırabilen” birey olma yetisi kısmen doğru, kısmen de ters cereyan edebilecek bir konu. Aslında güven içinde büyüyen birisinin yakın/uzak çevresini ya da etrafındaki insanları da güvenilir varsayması gibi bir olgudan bahsediyorum. İstatistiksel olarak bu gibi insanlar çevrelerinden görebilecekleri muhtemel kötülüklere karşı daha savunmasız olabiliyorlar. İstismara ya da kandırmacalara daha kolay maruz kalabiliyorlar. Güven ve özgüvenle birlikte, “ASIL DEĞERLERİMİZİN şuurunda, sorgulayarak, ihtiyatlı ve itidalli yaşayarak” zannediyorum doğru ve yanlışı önemli ölçüde ayırt edebiliriz. Bunlarda aslında tecrübelerin iyi okunmasıyla ve ilmi yönde gösterilen çabalarla ediniliyor. Bunun için de anlattığınız sağlıklı ortamın oluşması elzemdir ve önemli rolü vardır. Aksi takdirde paranoyak, ikili ilişkileri zayıf, karar alamayan, uygulayamayan, başaramayan ve ne kendisine ne de çevresine fayda sağlayamayan bireyler meydana gelecektir.

    Selametle

  5. Gerçekten çok güzel bir yazı olmuş.Elinize,yüreğinize,kaleminize sağlık bana göre herkesin okuması gereken bir yazı umarım daha çok yazınızı okuma fırsatı buluruz.

  6. Gerçekten bu kadar güzel özetlenir güven cok faydalı oldu tak ederim

  7. Yüreğinize kaleminize sağlık Zuhal hanım. Çok faydalı bir yazı olmuş yine.

  8. Kaleminize sağlık. Çok güzel ve faydalı bir yazı olmuş gerçekten…

  9. Yüreğinize sağlık. Çok güzel bir anlatım… Teşekkürler…

  10. Emeğinize kaleminize sağlık degerli hocam.

  11. Çok faydalı bir yazı olmuş, elinize yüreğinize sağlık.

  12. Yine çok faydalı bir yazı daha.. Ellerinize, emeğinize sağlık. Tespitleriniz çok etkileyici. Paylaştığınız her bilgi için, aslında çok konuşulan konulara at gözlüğümüzü çıkarıp farklı pencerelerden bakmamızı sağladığınız ya da daha çok farkında olmamıza sebep olduğunuz için kendi adıma çok teşekkür ederim.Bir sonraki yazınızı merakla bekliyorum…

  13. Son derece faydalı, güzel bir yazı olmuş emeğinize sağlık, yeni yazılarınızı merakla bekliyor olacağım…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir