Ana Sayfa / Çocuk Psikolojisi / Okul Fobisi Nedir? Nasıl Aşılır?

Okul Fobisi Nedir? Nasıl Aşılır?

Okul fobisi, çocukların okuldan korku duyarak gitmek istememesi olan bir tür ayrılma kaygısıdır. Çocuk okula gitmek istemez veya anne ve babalarının yanından gidince ortaya çıkan boğucu kaygı sebebiyle büyük zorluklar yaşayarak okula giderler.

Okul fobisi bir anda görülebilir ve çocuk bir gün okula gitmek istemez; anne veya babası zorladığı durumlar karşısında kaygı duyar; kısa süreli bir panik yaşar, midesi bulanır, kusar, ağlar, gitmemek için elinden gelen her şeyi yapar. Bazıları ailesinin söylemlerine dayanamayıp gitmeye karar verir fakat yolun yarısından geri döner, ya da sınıftan çıkar ve eve geri gelir. Başlangıç durumu kendini belli etmeyebilir. Belirtileri çocukta uzun bir süre görülebilir. Çocuk genelde mutsuz görünür ve uyumakta zorluk çeker. Yemek yemek istemez, verilen ev ödevlerini yerine getirmez. Her okula gideceği zaman belli durumlar sık olarak görülür. Karnının ağrıdığını söyler. Okula o gün gitmeyeceğini söyler. Sebep olarak, başka nedenleri öne sürüp asıl nedeni gizleme davranışı da görülebilmektedir. Bazıları ise tam tersine açıklayamadıkları bir korkudan bahsederler. Okul olmadığı durumlarda evde çok rahattırlar. Okul fobisi çok ağır bir şekilde görülüyorsa evde de çocuk rahatsız bir durumda olabilir.

Okul Fobisi Belirtileri Nelerdir?

Çocuklardaki kaygı genellikle nedensiz bir şekilde meydana gelmez. Aşırı kaygılı kişilerde ayrılma kaygısı bozukluğu, sosyal fobi, depresyon, panik bozukluğu, öğrenme bozuklukları gibi rahatsızlıklar görülebilmektedir. Bu sorunların dolaylı olarak okul fobisine katkı sağlayacaktır ve şiddetini arttıracaktır.

Yaygın kaygı bozukluğu olan çocuklar günlük hayatlarında sürekli endişe halindedirler ve geleceğe karamsar bakarlar. Okuldaki derslerde veya spor alanlarında yeterli düzeyde olmadıklarını ve başarısız olacaklarını düşünerek kaygılanırlar. Psikolojik rahatsızlıkların yanı sıra normal bir hastalık da okul fobisine neden olabilir. Bunun dışında ailevi tutumlar da etkilemektedir. Ayrıca okulla ilgili akran zorbalığı vb. gibi söylemler kişide okul fobisine neden olacaktır.

Okul fobisi olan kişiler evden ayrılırken aşırı derecede zorluk yaşarlar. Fakat gitmek durumunda kaldıklarında kendilerini okuldan kaçma yöntemi ile rahatlamaya çalışabilirler.

Ayrılma kaygısı bozukluğu bulunan çocuklar, okulda bulundukları sırada kendinin veya ailesinin başına kötü bir şey gelmesinden endişe duyarlar.

Çocuklarda depresyon bireyin motivasyonunu ve enerjisini düşürerek okul fobisine neden olabilmektedir.
Okul fobisi okula yeni başlayan kişilerde oldukça sık görülür. Fakat yaşları arttıkça bu durum azalmaktadır. Her ne kadar azalsa da tedavi daha da zorlaşmaktadır.

Okul Fobisinin Belirtilerini Genel Başlıklar Olarak Şu Şekilde Sıralayabiliriz:

  • Aşırı gergin ve huzursuz olma
  • Evden ayrılmada güçlük gösterme (Ayrılık kaygısıyla bağlantılı şekilde )
  • Fiziksel olarak karın ağrısı (Genelde aile tarafından inanılmasa da korkunun bir sonucu olarak çocuklarda fiziksel ağrılar meydana gelebilir).
  • Okul zamanı geldiğinde mide bulantısı yine fiziksel etkilenmelerdendir.
  • Uyku problemleri

Okul korkusuna neden olan pek çok faktör olsa da temel sebebi aileden ayrılma kaygısıdır.Bu tip aileler birbirlerine aşırı derecede bağımlı haldedir. Çocuk da ayrılık kaygısı görüldüğü için okul fobisi de kaçınılmaz bir son olacaktır.

Bu tip ailelerde görülen bazı etkileşimler aşağıdaki gibidir:

  • Ana ya da baba kronik kaygıdan söylenirler ve kendilerine bir şey olacağından sürekli olarak endişe duyarlar.
  • Çocuğun ailesi çocuklarının başına okulda bir şey geleceğinden endişe duyarlar.
  • Aile çocuğun kendilerine bağlı kalmasını isterler bu gibi durumları desteklemeye çalışırlar.
  • Biraz önce de bahsettiğimiz gibi çocuk okulda iken ailesinin başına bir şey geleceğini düşünür.
  • Bunun dışında ailesinin yokluğunda kendi başına da bir şey geleceğinden endişe duyabilirler.

Okul Fobisi Ne Tür Ailelerden Köken Alır?

Okul fobisi daha çok hangi yapıda olan çocuklarda görülür? Yani neden benim çocuğumda okul korkusu var diyorsanız bu paragrafı dikkatlice okuyun.

Okul fobisi geliştiren çocuklar, genellikle çevresiyle uyumlu, uslu, başarı isteyen ve çevresinden onay bekleyen çocuklardır. Fobi genelde herhangi bir şeyin oluşması ile tetiklenebilmektedir. Bunlar, yeni kardeşin doğması, bir yakınının kaybı gibi durumlarda oluşabilmektedir.

Okul fobisi olan çocuklar daha erken yaşlarda ailesi tarafından özenle, üstüne titreyerek bakılmış çocuklarda görülmektedir. Aile çocuklarının başına bir şey geleceği düşüncesiyle onun için her şeyi yaparlar fakat dolaylı olarak ayrılma kaygısını ortaya çıkarırlar. Bilinçsizce yapılan tüm bu davranışlar okul fobisine neden olmaktadır. Bu tip aileler özellikle çocukların fiziksel rahatsızlık durumlarda yakından ilgilidirler. Çocuklarını görmedikleri durumlarda kendilerini çok kötü bir biçimde hissederler. Çocukları sürekli yanında olsun isterler ve o şekilde rahatlamaya çalışırlar. Bu aileler çocuklarını bazen anaokuluna bile göndermeyebilirler, hatta arkadaşlarının evine bile kolay kolay göndermezler.

Çocuk bu tip bir ailede büyüdüğü için tanımadığı ve bilmediği bir ortamda sürekli huzursuz olmakta ve endişelenmektedir. Okul da, çocuk için yeni ve belirsiz bir ortam olduğundan, çocuk için tehlike arz etmektedir.

Okul fobisinin bir süresi var mı ?

Okul korkusu için belli bir zaman söylemek zor olmakla birlikte çoğu çocuk için süre genellikle kısadır. 1 ay içerisinde genelde okul korkusunun önüne geçildiği görülmektedir. Öğretmenin ve ailenin ya da arkadaşlarının tepkilerine göre okul korkusunun süresi şekillenebilmektedir. Öğretmen arkadaşlarımın tecrübelerine göre okul fobisi yaşayan çocuklar diğer çocukları da etkileyebilmektedir. Fakat her ağlama davranışı gösteren çocuk için de okul fobisi vardır demek doğru olmayabilir. Genellikle yeni bir ortamın getirmiş olduğu gerginlik ve yeni bir çevreyle beraber çocuklar kaygı altında olabilir ve ağlama davranışı gösterebilirler. Bu yüzden ortamdaki kaygı düzeyini düşürmek için işbirliği içinde çaba gösterilmeli ve okul korkusunun önüne geçilmelidir.

Okul Fobisi Yenildikten Sonra Tekrar Ortaya Çıkar mı ?

Evet. Bazı durumlarda çocuklar okullardan uzun süre ayrı kalabilir ve geri döndüklerinde tekrar aynı korkuyu yaşayabilirler. Okul değişikliğinde ve öğretmen değişikliğinde yine çocuklar okula gitmek istemiyorum şeklinde cümle kurabilirler. Yine çok önemli bir sorun olan çocuğun okulda cinsel veya fiziksel tacize uğraması sonucunda okul korkusu tekrar edebilir. Büyük bir sorun olduğu için öğretmenlerin bu konuda dikkatli olması ve korkunun neden tekrar ettiğini araştırması gerekmektedir.

Okul Fobisi Tedavisi Nasıldır?

En önemli durum ailenin bu konuda göstermiş olduğu davranışlardır. Çocuk okula gitmediği için onu suçlamamalı ve azarlama şeklinde davranışlarla zaten var olan bir korkuyu daha da kötü hale getirmemeleri gerekir. Çocuğa bu durumun bir çok kişide görüldüğü, sorunun çözülebileceği anlatılmalıdır. Çocuğun güvenini bir şekilde kazanılmalı ve sonra her ne şekilde olursa olsun okula gitmesinin önemli olduğu, gitmediği durumlarda derslerini kötü etkileyeceği anlatılmalıdır. En önemli tedavi yöntemlerinden biri çocuğun yavaş yavaş okula alışması için ilk günler ailesinden bir üye ile birlikte okula gelmesi ve kapıya kadar eşlik etmesidir. Daha sonra okuldan kademe kademe uzaklaşarak çocuğun okula alışması sağlanır.Bunun için öğretmen ile işbirliği sağlanmalıdır. Okul korkusu yaşayan çocukları okul bahçesinde gezdirmek, sınıfta arkadaşlarıyla kaynaşması için yapılan etkinlikler vb. uygulamalar etkili olabilmektedir.

Okul fobisi dışında, ailede kronik kaygı durumları görülüyorsa bunun için tedavi sağlanmalıdır. Psikoterapi ve ilaçla tedavi bu rahatsızlığın önüne geçebilmektedir.

Bu da var!

Hayvan Sevgisi Çocuk Gelişimini Olumlu Etkiliyor

Yaşamımızın ayrılmaz parçası ve en Çocuk gelişiminde temel bir rol oynayan hayvan sevgisi, duygusal erişkinlikte …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir